VERLIEFD. GEBRUIKSAANWIJZING ONTBREEKT.

Je kunt ontzettend veel van iemand houden en elkaar ondertussen uitstekend kwijtraken.

Verliefdheid heeft een bijzonder talent. Ze kan jouw interpretatie van iemand behoorlijk verbouwen zonder dat die persoon daar zelf iets voor hoeft te doen.

Wat eerst heerlijk spontaan was, heet drie jaar later onverantwoordelijk. Die aantrekkelijke zelfstandigheid wordt afstandelijkheid. En die heerlijke betrokkenheid?

‘Moet je nou werkelijk overal bovenop zitten?’

Ik heb ooit gedacht dat een verre reis de ultieme relatietest was. Totdat ik rond mijn zesentwintigste ging samenwonen en er een IKEA-kast in elkaar moest.

Je leert elkaar verrassend goed kennen wanneer er drie schroefjes overblijven en één van beiden zegt:

‘Volgens mij hoort dat zo.’

Nee.

Dat hoort meestal niet zo.

Anderhalf jaar later was de relatie voorbij. Dat lag uiteraard niet alleen aan de kast. Maar een gezamenlijk bouwproject kan bijzonder efficiënt duidelijk maken hoe jullie omgaan met frustratie, gelijk krijgen en iemand die de handleiding blijkbaar alleen voor decoratie heeft neergelegd.

Je werd verliefd op de foto op de doos. De bouwtekening kwam later.

Je eerste handleiding lag al thuis

We leren rekenen. Grammatica. Topografie. Je parle français.

Maar hoe je dichtbij iemand blijft zonder jezelf kwijt te raken? Hoe je ruzie maakt zonder elkaar af te breken? Hoe je iets vraagt zonder eerst drie dagen te hopen dat de ander het vanzelf begrijpt?

Zoek het maar uit.

En dat doen we.

Met wat we onderweg hebben geleerd.

Misschien zag je thuis hoe mensen elkaar troostten. Misschien werd verdriet opgelost door de aardappelen op tafel te zetten.

Misschien kon er ruzie zijn en werd die daarna uitgepraat. Misschien betekende ‘de goede vrede bewaren’ dat niemand iets zei en twee familieleden elkaar vervolgens twintig jaar niet meer spraken.

Gezellig.

Je leert wat aandacht oplevert. Wat je beter kunt inslikken. Of je mag leunen. Of je vooral sterk moet zijn.

Die ervaringen kunnen later meespelen in hoe je liefhebt, reageert en verbinding zoekt.

Je partner ontmoet dus iemand met een voorgeschiedenis. Jij ook.

‘Zo ben ik nu eenmaal’

Een prachtige zin.

Vooral wanneer je voorlopig niets wilt onderzoeken.

Waarom voelt bepaald gedrag onmiddellijk vertrouwd? Waarom ga je trekken zodra iemand afstand neemt? Waarom word je onrustig wanneer iemand juist dichtbij komt?

En waarom kan een opmerking over een natte handdoek binnen vier minuten veranderen in een discussie over waardering, jouw moeder en alles wat er sinds november 2019 niet is uitgesproken?

Misschien gaat het inmiddels over meer dan die handdoek.

Maar zolang jullie allebei blijven uitleggen waar hij hoort te hangen, hoeft niemand dat te bespreken.

Je hoeft daarvoor niet te wachten op een affaire, een verhuizing of een advocaat.

Ook die kleine gedachte verdient aandacht:

‘Er klopt iets niet tussen ons, maar ik krijg er nog geen woorden voor.’

Nieuwsgierigheid mag vóór de crisis komen.

Vreemdgaan heeft een achtergrond. En een verantwoordelijke.

Een affaire kan vragen oproepen over verlangen, bevestiging, afstand, afspraken en onuitgesproken behoeften.

Wat zocht iemand? Wat werd vermeden? Wat gebeurde er binnen de relatie? En welke keuzes heeft iemand zelf gemaakt?

Dat laatste mag vooral blijven staan.

Een ingewikkelde jeugd heeft je telefoon niet ontgrendeld. Een familiepatroon heeft die afspraak niet voor je gemaakt.

Begrijpen waarom iemand iets doet, maakt diegene nog niet minder verantwoordelijk.

Een affaire bewijst bovendien niet dat de bedrogen partner iets heeft laten liggen. Je kunt samen onderzoeken wat er speelde zonder het bedrog vervolgens gezamenlijk te moeten verdelen.

Dat onderscheid scheelt nogal.

‘We blijven bij elkaar voor de kinderen’

Een begrijpelijke wens.

Alleen zegt samen onder één dak wonen nog weinig over hoe veilig en ontspannen het daar is.

Kinderen kunnen spanning meekrijgen, ook wanneer ouders denken dat ze hun conflicten behoorlijk discreet uitvoeren. Een scheiding brengt op haar beurt verdriet, veranderingen en onzekerheid mee. Voor kinderen tellen onder meer veiligheid, voorspelbaarheid en zo min mogelijk blootstelling aan ouderlijke conflicten.

De vraag verdient dus meer aandacht dan alleen:

‘Blijven we samen?’

Ook:

Wat maken onze kinderen dagelijks mee?

Hoe spreken we over elkaar? Mogen zij van ons allebei houden? Of worden ze ondertussen boodschapper, scheidsrechter en hoofd emotionele ondersteuning?

Voor die laatste functie zijn ze niet aangenomen.

Nieuw samengesteld. Niet automatisch passend.

Twee mensen vinden elkaar.

Allebei een geschiedenis. Misschien kinderen. Ex-partners. Gewoontes. Verlies. Ideeën over opvoeding en de juiste temperatuur van een woonkamer.

En dan moet dat allemaal samen.

Liefst gezellig.

Een samengesteld gezin kan veel moois brengen. Maar niemand wist zijn vorige thuis uit omdat twee volwassenen verliefd zijn geworden.

Er zijn banden die blijven bestaan. Kinderen die moeten wennen. Nieuwe rollen waar niemand een duidelijke functieomschrijving bij heeft gekregen.

En ergens staat één koelkast waarin iedereen vindt dat de bovenste plank van hem is.

Samen een huis hebben is nog geen gezamenlijke vanzelfsprekendheid.

Open relatie. Gesloten gesprek?

Ook een open relatie vraagt om eerlijkheid en duidelijke afspraken.

Willen jullie dit allebei? Kun je van gedachten veranderen? Durf je jaloezie, onzekerheid of grenzen te bespreken zonder onmiddellijk als bekrompen te worden weggezet?

Voor sommige mensen past deze relatievorm goed.

Voor anderen wordt het ingewikkeld wanneer de één enthousiast instemt en ondertussen vooral bang is de ander kwijt te raken.

Dan verdient die instemming een beter gesprek.

Je kunt heel modern over liefde praten en ondertussen iets heel ouds doen: jezelf aanpassen om iemand niet te verliezen.

Soms zit het verlies tussen jullie in

Een miskraam. Een stilgeboorte. Het overlijden van een kind. Een kinderwens die niet wordt vervuld.

Dat kan diep ingrijpen in een relatie.

De één wil praten. De ander zoekt houvast in doorgaan. De één zoekt nabijheid. De ander heeft stilte nodig.

En soms voelen beiden zich alleen, terwijl ze allebei proberen om met hetzelfde verlies te leven.

Wie stil is, hoeft niet minder verdriet te hebben. Wie verder wil, hoeft niet minder lief te hebben.

Maar wanneer je elkaar niet meer bereikt, kunnen de verschillen pijnlijk worden.

Ook wat jullie missen, mag onderwerp van gesprek zijn.

Wat neem jij mee naar WIJ.?

Een relatievraag begint vaak heel concreet.

We maken steeds dezelfde ruzie. Ik voel me niet gezien. Ik trek me terug. Ik kan moeilijk loskomen van mijn ex. We willen verder, maar komen telkens op hetzelfde punt uit.

Tijdens WIJ. onderzoeken we die terugkerende situaties.

Wat gebeurt er tussen jullie? Wat doe jij wanneer het spannend wordt? Welke verwachtingen spreek je uit? Welke hoop je dat de ander vanzelf begrijpt?

We kijken ook naar wat je van huis uit kent, eerdere relaties en gebeurtenissen die nog betekenis voor je hebben.

Bij een opstelling geven we mensen, relaties of onderdelen van jouw vraag letterlijk een plek in de ruimte. Dat kan helpen om vanuit een ander perspectief naar je situatie te kijken.

Wat daarin naar voren komt, onderzoeken we als ervaring en mogelijke betekenis. Een opstelling levert geen bewijs voor wat iemand anders denkt of wat er vroeger precies is gebeurd.

Je blijft zelf toetsen wat herkenbaar en bruikbaar is.

Misschien begrijp je beter waarom een gesprek steeds vastloopt. Misschien ontdek je iets wat je eindelijk wilt uitspreken. Misschien wordt duidelijker waar jouw verantwoordelijkheid begint en waar die ophoudt.

Daar kun je vervolgens iets mee doen.

Ook thuis.

Want verliefdheid kan vanzelf ontstaan.

Elkaar blijven ontmoeten vraagt meestal iets meer dan hopen dat het wel goed zit.

WIJ.

Je hoeft je partner niet in elkaar te zetten. Wel af en toe samen naar de bouwtekening kijken.