Diploma op je huid.
IQ of EQ? Wie begrijpt de mens écht? Geen indrukwekkende schoolcarrière, geen stapel diploma’s, maar wel een leven lang mensenkennis. Henk Schiffmacher leest verhalen achter tatoeages waar anderen slechts plaatjes zien. Een wandelend bewijs dat intelligentie niet uitsluitend tussen je oren zit. Want wat heb je aan een hoog IQ als je geen idee hebt wie er tegenover je staat?
Je kunt jarenlang in de schoolbanken zitten en nog steeds geen mens begrijpen.
Henk Schiffmacher. Tattoo-koning, wandelend kunstwerk en bepaald geen doorsnee product van ons onderwijssysteem.
In een interview met NRC vertelt hij over zijn leven. Een jeugd waarin school bepaald niet centraal stond, werken al vroeg begon en autisme volgens zijn verhaal eveneens een rol speelde. Geen keurig uitgestippelde carrière. Geen stapel diploma’s. Geen LinkedIn-profiel vol zelfverzonnen competenties.
Wel een leven lang kijken. Luisteren. Observeren. En vooral: mensen ontmoeten.
Daar waar de gemiddelde psychiater ijskoud een herhalend receptje anti-depressiva uitschrijft terwijl hij zich nog aan hem voor moet voorstellen zo zegt Henkie met een stalen gezicht: ‘Doe je t-shirt maar even omhoog, dan zeg ik je wel hoe het er in je hoofd uitziet.’
Niet omdat een tattoo een psychologische diagnose oplevert. Maar omdat mensen met hun tatoeages vaak iets vertellen wat ze met woorden liever verzwijgen.
Een naam. Een datum. Een symbool. Een overleden ouder. Een verloren liefde. Of een draak van anderhalve meter om vooral maar niet te hoeven laten zien hoe klein iemand zich vanbinnen voelt.
De huid als autobiografie. Zonder spellingscontrole.
En daar wordt het interessant.
Want terwijl we tegenwoordig complete volksstammen opleiden tot coach, consultant, therapeut of — nog erger — executive leadership expert, heeft Schiffmacher iets ontwikkeld wat niet in een PowerPoint-presentatie past.
Mensenkennis.
Niet uit een studieboek. Niet dankzij een certificaat dat na drie cursusdagen plechtig wordt uitgereikt. Maar door jarenlang nieuwsgierig te zijn naar wat mensen beweegt.
En vooral naar wat ze níét vertellen.
Dat is precies waar het verschil tussen IQ en EQ zichtbaar wordt.
IQ helpt je begrijpen hoe iets werkt. EQ helpt je aanvoelen wat er bij iemand speelt. En hoewel beide waardevol zijn, hebben we een maatschappij gebouwd waarin het eerste voortdurend wordt gemeten en het tweede nauwelijks serieus wordt genomen.
We toetsen kennis, belonen cijfers en verzamelen diploma’s. Vervolgens verbazen we ons erover dat sommige hoogopgeleide mensen nog geen fatsoenlijk gesprek kunnen voeren zonder eerst hun eigen deskundigheid te etaleren.
Schiffmacher laat iets anders zien.
Je hoeft niet alles geleerd te hebben om veel te begrijpen.
En misschien is dat wel de grootste misvatting van ons onderwijssysteem: dat intelligentie zich uitsluitend laat herkennen aan wat iemand weet, in plaats van aan wat iemand waarneemt.
Want uiteindelijk gaat het niet om hoeveel informatie je in je hoofd hebt opgeslagen.
Maar om wat je ziet wanneer je werkelijk naar iemand kijkt.
IQ kan indrukwekkend zijn. EQ maakt indruk.
En soms heeft iemand met een tatoeëermachine meer oog voor de mens tegenover zich dan iemand met drie academische titels en een wachtkamer vol certificaten.
ZEGNOOITNOOIT.
Je kunt een hoofd vol kennis hebben. En nog steeds geen idee hebben wie er tegenover je zit.
