Een docent vertelde me dat ze ‘s avonds nog dertig namen in haar hoofd had. Niet dertig leerlingen: dertig situaties. Wie er niet was, wie er anders was, wie er iets had gezegd dat ze niet had kunnen plaatsen.
Loyaliteit die niemand heeft gevraagd
Wat in het onderwijs opvalt, is hoeveel mensen iets dragen wat formeel niet van hen is. De zorg van een ouder. De onrust van een team. De geschiedenis van een school die twintig jaar geleden is begonnen en nooit is afgesloten.
Dat dragen gebeurt zelden bewust, en het is bijna nooit slecht bedoeld. Het is loyaliteit, en loyaliteit is een van de sterkste krachten die er in een systeem bestaat.
Je kunt iets pas teruggeven als je gezien hebt dat je het vasthoudt.
Wat wel helpt
- Benoemen wat van wie is, zonder verwijt.
- De volgorde herstellen: wie was er eerst, wie kwam erbij.
- Erkennen wat er is gebeurd, ook als niemand er iets aan kon doen.
Het klinkt eenvoudig. In een team dat al jaren op elkaar let, is het dat allerminst — maar het is wel te doen, en het scheelt mensen hun avonden.