NIEUWE POSTCODE. OUDE BEDRADING.

Over een familie waarin zelfs kortsluiting een titel heeft

Stel je een moderne elektrische SUV voor.

Geen ouderwetse kabelboom meer, maar een indrukwekkend netwerk van accu’s, sensoren, software, laadcircuits, verborgen verbindingen en elektronische regelunits. Van buiten strak, stil en buitengewoon duur. Je ziet niets van de bedrading. Tot ergens een stekkertje verkeerd zit. En dan gaat ineens een lampje branden.

 

HERKOMST. gaat niet over de vraag wie er gelijk heeft. Het gaat over de veel interessantere vraag: waar komt iets vandaan?

En als er één familie is die zich bij uitstek leent voor een genealogische systeemcheck, dan is het wel de Britse koninklijke familie.

Want voordat ik het Britse koningshuis als familiesysteem zou opstellen, zou ik waarschijnlijk eerst een brandblusser klaarzetten.

Neem Harry.

De officiële versie is helder: zoon van Charles en Diana. Daar valt genetisch overigens weinig op te zeggen. Maar er bestaat al decennia een hardnekkig verhaal dat Diana’s relatie met James Hewitt iets meer zou zijn geweest dan een romantische zijlijn en dat Harry daarom opvallend veel op hem lijkt. Harry heeft zelf die vaderschapsgeruchten besproken en ze van de hand gewezen. En daar begint het interessante verschil tussen waarheid en systeem. Want in een opstelling hoef je helemaal niet vast te stellen wie de biologische vader is. Dat kan soms pijnlijker zijn dan een DNA-test, maar dan ben je tegelijkertijd wel van een hele hoop gedoe af, geloof me.

Overigens hebben we ondertussen een koning die in zijn jonge jaren niet bepaald als een schoolvoorbeeld van relationele overzichtelijkheid door het leven ging, een Diana die samen met een horde journalisten en fotografen haar eigen emotionele ontsnappingsroutes had, een Camilla die uiteindelijk koningin werd en een familie die decennialang een soort koninklijke variant van ‘’we praten hier thuis niet over’’ tot instituut heeft verheven.

 

Prins Andrew.

Pardon: ondertussen Andrew Mountbatten-Windsor.

Zijn relatie met Jeffrey Epstein is geen internetfantasie maar een jarenlang gedocumenteerd schandaal. De gevolgen waren inmiddels zo groot dat Andrew zijn titels en patronages verloor; in 2026 bleef de affaire de monarchie achtervolgen en kwamen nieuwe documenten over zijn contacten met Epstein naar buiten.

Daar staat dan Sarah Ferguson naast.

 

Fergie.

Ook niet bepaald iemand die je zou casten voor de rol van rustpunt in het familiesysteem.

En ergens verderop staat The Queen.

 

Elizabeth II.

Zeventig jaar op de troon. Een indrukwekkende prestatie. Maar vanuit systemisch perspectief zou je ook kunnen zeggen: Mevrouw, misschien was één keer loslaten gedurende zeventig jaar ook wel interessant geweest. Want systemen houden nu eenmaal niet van verstarring. Wat niet verwerkt wordt, verdwijnt namelijk niet.

Het verhuist. Naar de volgende generatie. En vervolgens naar de generatie daarna. Tot iemand opeens zegt: “Let me out!”

Harry en Meghan deden dat in 2020. Ze stapten terug als werkende royals, verhuisden naar Amerika en maakten vervolgens via interviews, documentaires en Harry’s boek Spare behoorlijk duidelijk dat de bedrading achter de façade aanzienlijk minder elegant was dan de buitenkant deed vermoeden. Inmiddels lijkt er weer voorzichtig contact te zijn en keren ze zelfs tijdelijk terug naar Groot-Brittannië.

Systemisch gezien een interessante move. Je kunt een systeem verlaten. Maar je systeem verlaat jou niet. Jammer dan.

Daarvoor moet je iets anders doen dan verhuizen. Je moet ernaar kijken.

Terug naar Diana. Waarom? Omdat zij in 1 naam genoemd wordt met ene zekere Dodi al-Fayed.

En hier wordt het koninklijke systeem bijna een goedkope Netflix-serie die zichzelf geschreven heeft.

De dood van Diana en Dodi in Parijs heeft decennialang geleid tot de meest uiteenlopende theorieën: MI6, het Britse establishment, een vermeende zwangerschap, een vermeende geplande verloving en — zoals complottheorieën betaamt — uiteindelijk ook verhalen waarin zo ongeveer iedere geheime dienst van betekenis een rol kreeg, inclusief de Mossad.

 

Er is echter geen betrouwbaar bewijs dat dit ondersteunt.

Natuurlijk niet, om dat soort zaken hangt altijd een dikke mistbank.

Onderzoeken naar de crash vonden geen bewijs voor een dergelijk georganiseerd moordcomplot; Operation Paget onderzocht honderden afzonderlijke beweringen en de Britse jury kwam uiteindelijk tot een oordeel over onrechtmatige dood door de combinatie van het handelen van chauffeur Henri Paul en de paparazzi.

Maar juist dát maakt het voor een workshop HERKOMST interessant.

Want een familiesysteem hoeft geen complot te hebben om behoorlijk ingewikkeld te zijn. Het hoeft alleen maar voldoende geheimen te hebben.

Voldoende loyaliteiten.

Voldoende onverwerkte rouw.

Voldoende buitengesloten mensen.

Voldoende kinderen die iets dragen wat eigenlijk van hun ouders is.

En voldoende mensen die zeggen:

“Daar praten we niet over.”

Totdat iemand het wél doet.

Dan gaan alarmbellen af. Want misschien zou een koninklijke familieopstelling er ongeveer zo uitzien:

Charles kijkt naar Diana.

Diana kijkt naar Harry.

Harry kijkt naar zijn moeder.

William probeert ondertussen vooral normaal te doen.

Camilla staat ergens tussen liefde, loyaliteit en geschiedenis.

Andrew staat met een bordje “ik heb hier niets mee te maken” dat inmiddels zo groot is geworden dat het zelfstandig op de troon zou kunnen.

Fergie zoekt haar positie.

Elizabeth houdt alles bij elkaar.

Dodi staat ergens buiten het officiële systeem.

En ergens op de achtergrond staat James Hewitt te kijken naar Harry.

De begeleider zegt:

“Kijk eens naar elkaar.”

Stilte.

Dan:

“Wie hoort hier eigenlijk waar?”

Nog meer stilte.

En uiteindelijk zegt iemand:

“Volgens mij moet eerst de koninklijke bedrading opnieuw worden aangelegd.”

Precies.

Want het Britse koningshuis lijkt van buiten op een prachtig gerestaureerd ‘’historic Castle’’.

Maar als je de muren openbreekt, ontdek je misschien een elektrische installatie uit 1953, drie verlengsnoeren uit 1978, een stekker uit 1997 waarvan niemand meer weet waar die voor dient en ergens achter de kroon een knipperend lampje waarop staat:

SYSTEM ERROR — PLEASE DO NOT DISCUSS.

En dát is HERKOMST.

Niet uitzoeken wie de schuldige is.

Niet bepalen wie goed of fout is.

Niet nog een therapeutisch gesprek voeren over hoe iedereen zich voelt.

Maar kijken.

Wie draagt wat?

Wie hoort erbij?

Wie is buitengesloten?

Wie staat op de plek van iemand anders?

Welke oude loyaliteit wordt door een volgende generatie keurig voortgezet?

En vooral:

welk probleem probeer jij in je eigen leven op te lossen dat misschien helemaal niet bij jou begonnen is?

Want misschien is dat wel de meest koninklijke waarheid van allemaal.

Je kunt je achternaam veranderen.

Je land verlaten.

Een titel opgeven.

Een nieuwe partner zoeken.

Een documentaire maken.

Een autobiografie schrijven.

Of zelfs naar Californië verhuizen.

Maar als de bedrading van je familiesysteem nog steeds hetzelfde is, rijdt je moderne SUV uiteindelijk gewoon met haperingen rond. En dat zorgt nou eenmaal voor continu brandende lampjes.

 

HERKOMST.

Want soms is het probleem niet dat je auto kapot is. Soms zit gewoon de bedrading al drie generaties verkeerd. En nee, één familieopstelling gaat dan waarschijnlijk niet volstaan. Daarvoor heb je vermoedelijk een hele koninklijke commissie nodig.